Urlop i zasiłek macierzyński

Polska jest krajem o alarmującej sytuacji demograficznej. Dzietność kształtuje się na poziomie 1,3, przy pożądanym poziomie 2,1. Dlatego też na rządzących spoczywa olbrzymia odpowiedzialność i jednocześnie obowiązek wobec przyszłych pokoleń, by ten negatywny trend odwrócić. Niestety, w dalszym ciągu problem zdaje się być traktowany po macoszemu, choć jego skala wymaga zdecydowanych działań, które w dłuższej perspektywie zachęcą młodych ludzi do zakładania rodzin.

Jednym z najważniejszych punktów polityki społecznej jest właśnie kwestia dzietności. W Polsce system rozwiązań prawnych ułatwiających założenie rodziny ciągle wymaga usprawnień. Pamiętamy jak rewolucyjne wydawało się wprowadzenie tzw. urlopu tacierzyńskiego. To właśnie nad kwestią świeżo upieczonych ojców ustawodawca pochylił się teraz nieco mocniej. Do tej pory dopiero po upływie 14 tygodni od przyjścia dziecka na świat ojciec mógł przejąć opiekę nad dzieckiem i od tego momentu także mógł ubiegać się o zasiłek macierzyński. Obecnie w sytuacji, gdy matka dziecka umrze, porzuci dziecko bądź będzie niezdolna do samodzielnej egzystencji, a ojciec zrezygnuje z pracy, by opiekować się dzieckiem, to właśnie on uzyska prawo do zasiłku. Zmiana wydaje się oczywistą koniecznością i aż dziw, że zostaje wprowadzona dopiero teraz. To też dobry krok w kierunku powierzenia większych praw w ręce ojców, którzy coraz częściej w pełni uczestniczą w opiece i wychowaniu dzieci już od pierwszych miesięcy.

W 2015 roku podtrzymana zostaje możliwość odbycia rocznego urlopu macierzyńskiego. Podstawa urlopu wynosi 20 tygodni, przy czym ostatnie 6 przysługuje opcjonalnie ojcu dziecka. Dodatkowo można przedłużyć ten urlop o kolejne 6 tygodni (8 w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka), co daje razem równe pół roku. By uzyskać przedłużenie urlopu o ten dodatkowy czas należy złożyć na ręce pracodawcy pisemny wniosek w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiego urlopu. Po upływie tego czasu zarówno matka, jak i ojciec mogą odbyć dodatkowy 26-tygodniowy urlop rodzicielski. Zasiłek za urlop macierzyński i dodatkowy urlop macierzyński wynosi 100 procent wysokości podstawy wynagrodzenia. 

Urlop i zasiłek rodzicielski obowiązuje przez 26 tygodni, może także objąć dziecko przyjęte na wychowanie, można go rozłożyć do trzech części w wymiarze wielokrotności tygodnia, nie krótszych niż osiem tygodni. Jeśli oboje rodziców zdecydują się odbywać urlop jednocześnie, jego wymiar wyniesie po 13 tygodni. W przypadku własnego dziecka można go wykorzystać aż do 7. roku życia, a jeśli chodzi o dziecko przyjęte pod opiekę do 10. życia. Zasiłek w przypadku urlopu opiekuńczego wynosi 60 procent wysokości wynagrodzenia. Jeśli rodzic bądź rodzice od razu zdecydują się na odbycie całego urlopu, zasiłek będzie wynosił 80 procent podstawy wynagrodzenia przez cały ten okres.

Dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski są opcjonalne i młoda mama może z nich zrezygnować, o czym należy poinformować pracodawcę z dwutygodniowym wyprzedzeniem.